Klare taal in de rechtspraak

22 juli 2019

Rechtbanken streven er steeds meer naar om uitspraken te schrijven die voor iedereen begrijpelijk zijn. Niet meer de wollige juristentaal, maar teksten met korte zinnen, makkelijke woorden en een logische opbouw. Op die manier komt een beslissing van een rechter beter over bij degene op wie de beslissing betrekking heeft. ‘Klare taal’ in de rechtspraak is daarom een veelbesproken onderwerp, ook omdat beslissingen van rechters die in begrijpelijke taal zijn verwoord, sneller worden geaccepteerd en beter worden begrepen.

Vooral in het personen- en familierecht is een uitspraak in begrijpelijke taal van belang. Zeker in zaken waar (minderjarige) kinderen zijn betrokken. Een prachtig voorbeeld hiervan is een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 31 augustus 2018. In deze zaak ging het om twee kinderen en hun ruziënde, gescheiden ouders. De oudste zoon (14 jaar) woont bij moeder, maar wil graag bij vader gaan wonen. De vader gaat hierin mee en heeft verzocht om het hoofdverblijf van het kind bij de vader te bepalen.

De rechter richt zich in haar uitspraak tot het kind:

“Jij en ik hebben elkaar gesproken. Aan mij heb je toen uitgelegd dat je bij vader wilt gaan wonen omdat je het gevoel hebt dat je iets mist. Wat je mist, dat weet je niet, maar je denkt dat het zou helpen om bij je vader te gaan wonen.”

De ouders procederen al ruim zes jaar over de verdeling van de zorg voor hun kinderen. De ouders verwijten elkaar over en weer van alles en de kinderen lijden hier enorm onder. De rechter wijst de ouders op hun verantwoordelijkheid om zich als ouders niet blind te staren op wat het kind zelf wenst, maar zich af te vragen wat het beste is voor het kind. De rechter laat daarbij zien dat zij de rol van het kind goed begrijpt, maar wijst het kind erop dat de problemen van de ouders niet de verantwoordelijkheid van het kind zijn:

“Wat jij wilt en waarom je dat wilt is belangrijk. Dat moeten je ouders zeker meewegen. Maar daarna moeten ze zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Dan moeten zij als ouders zich buigen over de vraag of wat jij wilt nu wel zo’n goed idee is. Daarna moeten zij, alles meewegende, een beslissing nemen.

Dat zijn je ouders duidelijk niet gewend en jij verwacht het al niet meer van je ouders.

Dat begrijp ik van jouw kant wel. Ouders, in de zin van twee volwassenen die samen optreden in jouw belang, die heb jij al een hele tijd niet. Je hebt een vader en een moeder, die het nergens over eens lijken te worden, over alles conflicten weten te krijgen en jij zit daar tussenin. Jij probeert problemen te voorkomen, conflicten te sussen en bij dat alles vooral niemand het gevoel te geven dat je partij kiest. Daarbij kom je aan je eigen belangen en eigen ontwikkeling pas als laatste toe en als het nodig is maak je dat ondergeschikt.

Jij en je broertje zijn niet verantwoordelijk voor de problemen tussen je ouders. Jullie hebben er geen schuld aan en jullie zouden er geen last van moeten hebben.”

Uiteindelijk beslist de rechter dat een verhuizing niet in het belang is van het kind. De rechter probeert dit op zo’n manier uit te leggen, dat het voor het kind ook duidelijk is waarom de rechter dit beslist:

“Jij hebt het gevoel dat je iets mist. Jij mist ook iets. Maar ik verwacht niet dat jij door een verhuizing naar je vader gaat ontdekken wat jij mist en dat je dat daar dan ook gaat vinden, in de zin dat je probleem is opgelost.

Jij moet aan je eigen ontwikkeling gaan werken, vanuit je eigen omgeving, met de mensen waar jij je nu goed bij voelt. Je hebt de leeftijd om je langzaam losser te maken van je ouders en je eigen dingen te gaan doen, waarbij je vrienden steeds belangrijker worden. Jij bent bereid om alles wat verder voor je belangrijk is achter te laten en bij je vader te gaan wonen. Als ik de situatie overzie, dan is wat jij wilt doen niet in jouw belang en ook niet in het belang van je broertje.”

Deze uitspraak laat als een van de beste zien hoe rechters zoveel mogelijk in het belang van het kind beslissen. Het is daarbij belangrijk dat het kind weet wat er wordt beslist en waarom, zeker als het kind oud genoeg is om de beslissing te begrijpen. Dergelijke beslissingen hebben namelijk een enorme impact op de toekomst van het kind in kwestie. Het is daarom bewonderenswaardig dat een rechter de moeite neemt deze ingrijpende uitspraak zoveel mogelijk aan het kind zelf uit te leggen.

Bent u benieuwd naar de hele uitspraak? Lees deze dan hier.

Om het gebruik van klare taal in de rechtbank te stimuleren, is er zelfs een prijs in het leven geroepen: ‘de Klare Taalbokaal’. Deze uitspraak is genomineerd voor de Klare Taalbokaal 2018 en zou wat ons betreft een terechte winnaar kunnen zijn!

Heeft u na het lezen van deze blog vragen over de rol van uw kinderen bij een (eventuele) rechtszaak? Onze advocaten staan u graag te woord. Neem contact op via tel. 01 83 – 35 67 52 of via info@puttersadvocatuur.nl.

Wilt u meer weten over hoe een rechter communiceert met kinderen die zijn betrokken bij een rechtszaak? Lees dan onze blog ‘Kindvriendelijke rechtspraak: rechter zegt jij en jou!